AHLĐ TRẦN MẠNH BÁO: LÚA LAI VIỆT NAM – TỪ NHU CẦU NÂNG CAO NĂNG SUẤT ĐẾN YÊU CẦU TỰ CHỦ GIỐNG

”Đất nước chúng tôi luôn mở rộng cửa, mời các bạn đến Việt Nam hợp tác và phát triển cùng chúng tôi.”

Đó là thông điệp của AHLĐ Trần Mạnh Báo – Chủ tịch Hiệp hội Thương mại Giống cây trồng Việt Nam, Chủ tịch Tập đoàn ThaiBinh Seed tại “Diễn đàn quốc tế 2026 về hợp tác phát triển ngành lúa gạo và liên kết chuỗi công nghiệp giống hiện đại.” diễn ra ngày 12/9/2026 tại Hợp Phì, An Huy, Trung Quốc.

Tại diễn đàn, AHLĐ Trần Mạnh Báo trình bày tham luận “Tổng quan về giống lúa lai tại Việt Nam: Thực trạng và triển vọng tương lai”, chia sẻ những vấn đề nổi bật của ngành lúa lai Việt Nam cũng như định hướng phát triển trong thời gian tới.

Từ một nền nông nghiệp từng phải nhập khẩu hàng triệu tấn lương thực mỗi năm, Việt Nam đã vươn lên trở thành một trong những quốc gia xuất khẩu nông – lâm – thủy sản hàng đầu thế giới. Năm 2025, xuất khẩu gạo đạt 7,85 triệu tấn, trị giá 4,02 tỷ USD, tiếp tục khẳng định vị thế của ngành lúa gạo Việt Nam.

Trong quá trình phát triển đó, lúa lai có vai trò quan trọng trong nâng cao năng suất và ổn định sản xuất. Hiện Việt Nam có khoảng 400.000–500.000 ha lúa lai/năm, nhu cầu khoảng 15.000–18.000 tấn hạt giống F1/năm, chủ yếu tập trung tại các tỉnh phía Bắc và miền Trung. Năng suất lúa lai hiện cao hơn lúa thuần khoảng 15–20%, đồng thời có khả năng đáp ứng tốt hơn tại những vùng đất khó khăn và điều kiện thời tiết khắc nghiệt.

Tuy nhiên, một bài toán lớn đặt ra là 65–70% lượng hạt giống lúa lai F1 của Việt Nam hiện vẫn phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu, trong khi sản xuất trong nước mới đáp ứng khoảng 30–35% nhu cầu. Đây vừa là thách thức, vừa mở ra dư địa lớn cho nghiên cứu, sản xuất và hợp tác quốc tế trong lĩnh vực giống lúa lai.

Theo AHLĐ Trần Mạnh Báo, mục tiêu tạo giống lúa lai đang chuyển dịch rõ rệt: không chỉ theo đuổi năng suất cao mà hướng tới năng suất cao – cơm ngon – chống chịu sâu bệnh – thích ứng biến đổi khí hậu. Cùng với đó là đẩy mạnh nghiên cứu, thương mại hóa các dòng bố mẹ CMS, TGMS; ứng dụng công nghệ sinh học, bản đồ gen, chỉ thị phân tử và nâng cao năng lực sản xuất hạt giống F1 trong nước.

Để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng ngành giống lúa lai tự chủ, chất lượng cao và bền vững, Việt Nam cần tăng cường hợp tác với các đối tác quốc tế trong trao đổi nguồn gen, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, nghiên cứu chọn tạo và xây dựng vùng sản xuất hạt giống F1 quy mô lớn. Và Việt Nam sẵn sàng mở cửa cho những cơ hội đó.

Cùng nghiên cứu – cùng đầu tư – cùng phát triển, hướng tới một ngành giống lúa lai Việt Nam tự chủ, chất lượng cao và bền vững.